Tác phẩm tu đức

Hai bản văn kết hợp trong tập sách đầu tiên của loạt sách thiêng liêng này giới thiệu cho chúng ta chính Cha Jérôme. Trong bản văn đầu tiên, Cha Nicolas phác họa chân dung của Cha Jérôme dưới dạng thư tín, qua các thư từ mà Cha Jérôme đã gửi cho ngài, một trong những môn đệ thân cận nhất. Bản văn thứ hai gợi lên những « ảnh hưởng tốt lành » mà Cha Jérôme có được từ thời thơ ấu cho đến tuổi trưởng thành của một đan sĩ. Ta sẽ khám phá những con người và nơi chốn đã nâng đỡ ngài luôn giữ lòng trung tín với cuộc sống trong tư cách là người tín hữu và đan sĩ. Toát ra từ những trang rất cảm động ấy không chỉ là giáo huấn mà còn là chính đời sống của Cha Jérôme, vốn đã trở thành một gương mẫu cho đời sống kitô hữu chúng ta. Ta cũng tìm thấy trong tập sách này trình thuật về cái chết của ngài do Sư huynh Samuel thuật.

Những khả thể và giai điệu là tác phẩm chín muồi nhất của Cha Jérôme, đan sĩ của Đan viện Sept-Fons. Đây có thể được xem là một tiểu luận về tình yêu Thiên Chúa, được đúc kết từ một cuộc đời giàu kinh nghiệm và giáo huấn của ngài. Những lời ngài khuyên, những gì ngài vẫn trung tín sống, luôn thấm nhuần một lòng từ tâm ; chúng được nói cho các đan sĩ, nhưng không chỉ họ mà thôi. Những trang viết này như thể là một cái « duyên » cho bất cứ ai chân thành khao khát một đời sống cầu nguyện và kết hợp với Chúa đích thực.
Nghệ thuật từ tấm lưới, bài viết do Cha Nicolas biên tập được lồng vào trong tập sách này, cũng cùng một định hướng ấy. Là Giáo tập gần bốn mươi năm qua, và trước đó từng thụ huấn mười bảy năm nơi Cha Jérôme, Cha Nicolas cũng muốn khai mở cho độc giả ngày nay nghệ thuật của đời sống cầu nguyện, như những gì mà chính ngài đã được lãnh nhận từ người thầy của mình.

Cha Jérôme viết Thánh Biển Đức lại được nối bước để giúp một Cha Giáo tập trẻ biết đồng hành với các đan sĩ trong những năm đầu của đời đan tu. Ngài không có ý chú giải Tu luật Thánh Biển Đức, nhưng đúng hơn đây là một tổng hợp tinh thần sống theo truyền thống biển đức, vốn được thực hiện dưới ánh sáng của kinh nghiệm cá nhân về Thánh Luật. Cách riêng, Cha Jérôme chỉ ra tầm quan trọng trong tương quan Thầy-trò dưới cái nhìn đan tu. Đâu là những phẩm chất cần thiết, không chỉ đối với Thầy, nhưng còn đối với trò ? Đâu là những điều kiện cần có để việc vâng lời vị linh phụ được thành tựu trong chân lý và tự do ? Những câu hỏi như thế sẽ được giải đáp trong quyển sách này.

Tập sách này bao gồm những bài viết liên quan đến Thánh Thể. Dẫu chưa triển khai hết mọi khía cạnh của đề tài, song chúng vẫn đủ bộc lộ điều thiết yếu. Cha Jérôme là một đan sĩ thực thụ, nghĩa là một người đầy thống nhất. Chức linh mục và đời sống đan tu, hai thực tại mà người ta nghĩ rằng đối nghịch nhau, đã được cha sống trong sự hòa quyện sâu thẳm. Đấy là sự diễn đạt tuyệt vời nhất cho lời đáp của cha trước tiếng gọi của Chúa : vinh quang và việc tế tự dành cho Chúa, tương quan thân tình với Đức Giêsu ; tất cả làm nên chất men cho lời chuyển cầu của cha vì phần rỗi nhân loại.

Dù được viết vào khoảng thập niên 1970, cách riêng cho một đan sĩ trẻ chuẩn bị đón nhận chức linh mục nhưng những bản văn này vẫn truyền đạt được một kinh nghiệm luôn luôn hiện tại.

Ba bản văn trong tập sách này được Cha Jérôme sửa lại vào khoảng những năm 1960. Trong giai đoạn ấy, đối diện với vấn đề hay bị gạn hỏi về nguyên do của đời sống chiêm niệm, ngài đã đáp lại bằng sự thinh lặng thẳm sâu, bằng trau dồi tri thức và cầu nguyện. Gần sáu mươi năm sau, những bài viết này không hề lỗi thời. Dưới lối hành văn khi chiết trung khi khẳng quyết, cả ba trước tác này đều cùng đạt được một sự thích đáng và thực tế. Cha Jérôme đã viết nên một bài tổng lược về điều có lẽ đối ngài là yếu tính của đời sống kitô hữu, dù là đan sĩ hay chỉ là một giáo dân đơn sơ. Đâu là những thái độ nền tảng mà ta phải có khi đương đầu với những khó khăn thách đố của thế giới hiện đại đang đặt ra cho mỗi kitô hữu ? Trên hết chúng là đúc kết của cầu nguyện và đức tin, được nuôi dưỡng bởi một nền triết học và thần học nhiều đòi hỏi. Đấy là xác tín mà ngài muốn chia sẻ với chúng ta trong Chọn lựa của con tim làm nên khác biệt và hai Tiểu luận về nhân đức tôn giáo cao quý.

Những cột mốc để đọc Cựu Ước là kết quả của những năm tháng dài đọc Thánh Kinh, ngày qua ngày với tất cả sự chú tâm. Phải tiếp cận Sách Thánh thế nào ? Đâu là con đường thích hợp nhất cần phải được ưu tiên để có thể hiểu được Lời của Chúa ? Cha Jérôme đã dành ưu tiên cho con đường nội tâm hóa này. Thiên Chúa đã nói, chính là để kết giao ước với con người. Cựu Ước, đó là lịch sử muôn hình vạn trạng của diễn tiến trong thời gian của mối tương quan cá vị này giữa Thiên Chúa và con người. Bởi vậy, đọc Cựu Ước cũng chính là đọc lịch sử của chúng ta như trong một tấm gương, qua các dung mạo được gợi lên trong trình thuật của Thánh Kinh.

Cầu nguyện với chuỗi Mai Khôi có đặc điểm là sự lặp lại. Làm thế nào để việc cầu nguyện này trở thành một phương tiện hữu hiệu giữ ta luôn sống dưới sự hiện diện của Thiên Chúa ? Nhờ năng lần chuỗi Mai Khôi mà Cha Jérôme có ý viết ra bài « giáo đầu » ngắn này. Ngài viết tặng những ai ao ước thực hành kinh nguyện thân thuộc này với sự chú tâm, để lớn lên trong tương quan cá vị với Đức Kitô qua Đức Maria. Người ta tìm thấy ở đây những phương thức để thoát khỏi thói quen đọc kinh lặp lại, ngõ hầu nội tâm hóa thói quen duy nhất này : để Thiên Chúa lớn lên trong chúng ta.

hững chân lý toát lên từ các văn bản nhỏ được tuyển chọn trong cuốn sách này được xác thực bên ngoài cũng như trong lòng các đan viện. « Nếu đôi khi những tiếng nói phát xuất từ bên ngoài các đan viện bị phớt lờ, thì điều ấy không bao giờ đúng đối với chúng tôi, những người đan sĩ sống đời chiêm niệm, vì chẳng có lý do gì để nghi ngờ cả. Sứ mạng của Giáo hội giữa lòng thế giới hôm nay khó khăn hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là chúng ta phải đánh mất căn tính riêng của mình, hoặc không còn làm tròn vai trò của mình. Ngược lại, chính điều ấy lại thúc bách đời sống chiêm niệm phải thể hiện sự đóng góp thiết yếu của mình. Đóng góp ấy, dù âm thầm và ẩn khuất, vẫn mang tính quyết định. Giáo hội, cũng như linh hồn, phải là chiêm niệm. Nếu không còn là chiêm niệm, Giáo hội sẽ đánh mất chính mình. Chiêm niệm giữ vị trí thiết yếu trong lòng Giáo hội – hôm nay cũng như hôm qua, cũng như mãi mãi. »